Home / Enerji / Türkiye’de Elektrik Üretimi

Türkiye’de Elektrik Üretimi

Türkiye’de Elektrik Üretimi

Ülkemiz elektrik üretiminde pek çok kaynağı bir arada kullanmaktadır. Elektrik ve enerji dünyada stratejik öneme sahip bir üründür. Ülkelerin dış politikalarını belirlerken en önemli araçlarından bir tanesi enerji politikalarıdır. Tüm ülkeler milli menfaatlerini koruyabilmek için güvenli enerji üretebilmenin yollarını ararlar. Bunu sağlamanın en önemli yolu yerli imkanlardan en üst düzeyde faydalanarak enerji konusunda dışa bağımlılığı azaltmaktır.

Ülkemiz bu konuda kısmen şanslı ülkelerden  biri olsa da son yarım yüzyılda yakaladığı ekonomik ve sanayi büyümesi ile elektrik ve enerji konusunda dışa bağımlı bir ülkedir. Aslında ülkemizin özellikle hidroelektrik üretimi konusunda bol imkanlara sahip olmasına rağmen gelişme düzeyin sebebi ile buradan ürettiği enerji ihtiyacı karşılayamamaktadır. Aynı konu kömür içinde geçerlidir. Yerli linyit ve taş kömürü yataklarına yakın pek çok termik santrali bulunmaktadır. Fakat buralarda üretilen elektrik enerjisi de ihtiyaca yetmemektedir.

Yerli kömür madenlerinin daha iyi değerlendirilebilmesi için var olan santrallerin verimliliğinin arttırılması ve yeni santrallerin açılması gerekmektedir. Böylece elektrik üretiminde dışa bağımlılığımızı azaltarak ekonomik ve stratejik-politik olarak üstünlük sağlayabiliriz. Fakat bu konuyla ilgili pek çok dirençle karşılaşılmaktadır. Özellikle termik santrallerin çevreye ve insan sağlığına olan zararlı etkilerinden dolayı tepki çekmekte, yapılması düşünülen santraller engellenmeye çalışılmaktadır. Santrallerin yakınında bulunan yerleşim yerleri yapılacak santrallerle ilgili eylemler yaparak bunun önüne geçmeye çalışmaktadır.




En son Soma bölgesinde bulunan linyit madenin elektrik üretiminde değerlendirilebilmesi için yapılması planlanan termik santral, yerli halkın çok sert direnişi ile karşılaşmış, olay medyada da gündeme gelmiştir. Özellikle kesilen zeytin ağaçları tepkiyle karşılanmıştır. Oluşan bu tepkiler ve medya baskısı ile termik santral inşaatı başlamadan mahkeme kararı ile durdurulmuş ve santral için yeni bir yer tespiti yapımına karar verilmiştir.

Aynı direnişler bir başka yerli kaynak olan akarsulardan elektrik üretiminde kullanılan HES (Hidro Elektrik Santral) konusunda da geçerlidir. Özellikle Doğu Karadeniz Bölgesinin nehirlerinden elektrik üretilmesi için düşünülen HES santrallerinde ciddi bir direnişle karşılaşılmaktadır. Nehir etrafında yaşayan insanlar ve doğayı koruma dernekleri tarafından var olan ekosistemi bozacağı endişeleri ile bu santrallere karşı çıkmaktadırlar.

Son 25 yılda yerli kaynakların kullanım oranı yapılan yatırımlar ile (baraj ve santraller) iyi noktalara gelirken son dönemlerde oluşan bu tepkiler sebebi ile pek çok proje durdurulmuş veya ertelenmiştir. Buda elektrik üretimi konusunda dışa bağımlılığımızın hızla artmasına sebep olmaktadır.

Türkiye’de Elektrik Üretimi İçin Kurulu Güç Dağılımı – 2015

Elektrik Üretiminde Kurulu Güç Dağılımı
Elektrik Üretiminde Kurulu Güç Dağılımı

Türkiye elektrik üretiminde kurulu güç bakımından dışa bağımlılığı %40 civarında olarak görülmektedir. Yaklaşık %30 doğalgaz santrali ve %10 civarı ithal kömür santralleri dışındaki kaynaklar yerli imkanlardan sağlanmaktadır. Yerli kaynaklarda ilk sırada %35 oranla kurulu barajlar hidrolik santraller yer almaktadır. Barajlardan sonra yerli Linyit ve Taşkömürü santralleri gelmektedir.




Türkiye’de Elektrik Üretimi Dağılımı – 2015

Elektrik Üretim Dağılımı
Elektrik Üretim Dağılımı

Elektrik üretimi kurulu güç üretimi ile aynı oranda olmamaktadır. Çeşitli sebeplerle üretim dağılımı, kurulu güç dağılımından farklılaşabilmektedir. 2012 yılında ülkemizde oluşan kuraklık sebebi ile Hidroelektrik santrallerden üretilen elektrik oranı son derece düşmüş, oluşan açık Doğalgaz ve Termik santraller ile kapatılmaya çalışılmıştır. Yine geçtiğimiz yıllarda İran doğalgaz boru hatlarında oluşan teknik arızalar sebebi ile bir süre doğalgaz santrallerinin üretim oranı düşmüş ve ağırlık baraj ve kömür santrallerine verilmiştir.

Şekil-2 de bulunan 1 Ocak – 30 Eylül 2015 tarihleri arasındaki 9 ayda üretilen elektrik enerjisinde en büyük payı %37 ile Doğalgaz Santralleri almaktadır. Daha sonra %27 oranları ile kömür ve Hidroelektrik santralleri gelmektedir. Son yıllarda önem verilen yenilenebilir temiz enerji kaynakları olan Rüzgar, Güneş ve Jeotermal santraller paylarını arttırmaktadırlar.

Petrol fiyatlarının düşük olduğu dönemlerde üretime alınan Fuel-Oil santrallerinin üretim içerisindeki payları artan petrol fiyatları sebebi ile son derece düşmüştür. Fakat son bir yılda petrol fiyatlarının tekrar aşağı yönlü bir seyir izlemesi sebebi ile tekrardan payını arttırabilme potansiyeline sahiptir.

About admin

Check Also

Kalkınma Ajansları Adres ve Telefon Numaraları

Kalkınma Ajansları Adres ve Telefon Numaraları Kalkınma Ajansları özellikle sağladıkları hibe krediler ile bulundukları bölgelere …